Аўтарызацыя

Галоўная > Фонды архіва > Характарыстыка фондаў

Характарыстыка фондаў

Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь захоўвае дакументы, якія характарызуюць найважнейшыя бакі грамадска-палітычнага, эканамічнага і культурнага жыцця рэспублікі. Яны адлюстроўваюць гістарычныя падзеі, этапы развіцця грамадства і дзяржавы, барацьбу працоўных Беларусі за ўсталяванне і ўмацаванне Савецкай улады, падзеі Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў, аднаўленне і развіццё народнай гаспадаркі, культурнае будаўніцтва, жыццё выбітных палітычных і дзяржаўных дзеячаў, прадстаўнікоў навукі, культуры, мастацтва .

Дакументы, якія захоўваюцца ў архіве, ахопліваюць перыяд з 1917 г. па цяперашні час (маюцца асобныя дакументы XVII, канца XIX - пачатку XX ст.).

НАРБ - архіў, які камплектуецца. Фонды архіва пастаянна папаўняюцца. Крыніцамі камплектавання архіва з'яўляюцца ўстановы рэспубліканскага значэння, дакументы якія падлягаюць пастаяннаму захоўванню. Гэта дакументы:

• дзяржаўных устаноў, арганізацый, прадпрыемстваў і іншых дзяржаўных структур, якія дзейнічалі і дзейнічаюць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і за яе межамі;

• прадпрыемстваў, арганізацый і аб'яднанняў змешаных формаў уласнасці з пераважнай доляй дзяржаўнай уласнасці;

• органаў, устаноў, арганізацый і прадпрыемстваў, ліквідаваных КПБ і ЛКСМБ;

• якія паступілі ў архіў на законнай падставе, архіўныя фонды і архіўныя дакументы палітычных партый, грамадскіх аб'яднанняў, саюзаў дабрачынных фондаў, недзяржаўных фондаў, недзяржаўных структур, дакументы юрыдычных асоб, а таксама фонды, калекцыі і дакументы фізічных асоб;

• друкаваныя, ілюстраваныя і іншыя матэрыялы, якія дапаўняюць дакументы архіва і неабходныя яму ў навукова-даследчай, інфармацыйна-даведачнай і іншай працы;

• дакументы недзяржаўнай часткі Нацыянальнага архіўнага фонду на добраахвотных пачатках шляхам дарэння;



У складзе фондаў НАРБ знаходзяцца дакументы рэспубліканскіх органаў дзяржаўнай улады і кіравання устаноў, арганізацый, прадпрыемстваў і іншых дзяржаўных структур, якія дзейнічалі і дзейнічаюць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і за яе межамі.

Архіў захоўвае фонды рэспубліканскіх партыйных, камсамольскіх, прафсаюзных, грамадскіх і кааператыўных арганізацый; устаноў і арганізацый Часовага ўрада (1917), Літоўска-Беларускай ССР (1919), Беларускай Народнай Рэспублікі (1918-1925), дакументы перыядаў акупацыі Беларусі Польшчай (1919-1920) і Германіяй (1941-1944), беларускіх арганізацый Заходняй Беларусі (1921 -1939), асабістыя фонды дзяржаўных і грамадскіх дзеячаў.

Перыяд пярэдадня Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі адлюстраваны ў дакументах фондаў канцылярый губернскіх і павятовых камісараў, зямельных, харчовых і грамадскіх камітэтаў, земскіх і харчовых упраў, іншых устаноў і арганізацый Часовага буржуазнага ўрада на тэрыторыі Беларусі, якія сведчаць аб іх дзейнасці. Сярод іх - пастановы, цыркуляры, распараджэнні, данясення губернскіх і павятовых камісараў аб арганізацыі вялікіх і малых Саветаў пры павятовых камісарах і грамадскіх камітэтаў у гарадах; аб выбарах у Устаноўчы сход, галосных у гарадскія думы, валасныя і павятовыя земства, валасныя ўправы; скасаванні інстытута земскіх начальнікаў, абранні сусветных суддзяў; арышце былых губернскіх адміністрацый, жандараў і паліцэйскіх; арганізацыі міліцыі ў гарадах і паветах; рэвалюцыйных выступленняў сялянаў.

Барацьба беларускага народа супраць нямецкіх акупантаў, імкненне працоўных да захавання саюза з Расіяй, першыя мерапрыемствы па сацыялістычным будаўніцтве на неакупаванай тэрыторыі Заходняй вобласці адлюстраваны ў фондах устаноў і арганізацый Заходняй вобласці (1918) і ў фондзе Беларускага нацыянальнага камісарыята (1918-1919). У апошнім захаваліся пратаколы пасяджэнняў і рэзалюцыі Усерасійскага з'езда бежанцаў-беларусаў у г. Маскве; рэзалюцыя агульнага сходу маракоў і жыхароў-беларусаў г. Кранштат з патрабаваннем аб'явы чырвонага тэрору ў адказ на раненне У.І. Леніна і забойства М.С. Урыцкага; пратаколы агульных сходаў насельніцтва валасцей Беларусі з пастановамі аб неаддзельнасці яе ад Расіі; дакументы аб правядзенні палітыка-выхаваўчай работы сярод насельніцтва, рээвакуацыі беларускіх навучальных устаноў, адкрыцці школ, бібліятэк і прытулкаў для дзяцей бежанцаў, арганізацыі і дзейнасці Беларускага народнага універсітэта ў г. Масква.

Заканадаўчая дзейнасць, прынцыпы, формы і метады дзяржаўнага кіраўніцтва развіццём народнай гаспадаркі, сацыяльна-культурнае і дзяржаўнае будаўніцтва рэспублікі прадстаўлены ў фондах вышэйшых органаў дзяржаўнай улады - Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта (ЦВК) Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі (БССР), Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, Савета Народных камісараў (СНК) - Савета Міністраў БССР і Рэспублікі Беларусь, Пастаяннага прадстаўніцтва БССР пры ўрадзе СССР, Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

У фондзе ЦВК БССР захоўваюцца дакументы аб падрыхтоўцы і правядзенні Усебеларускіх з'ездаў Саветаў, іх рашэнні, пастановы, стэнаграфічная справаздача, пратаколы сесій ЦВК, пасяджэнняў Прэзідыума ЦВК і СНК аб рэарганізацыі і спрашчэнні дзяржаўнага апарату, выбарах органаў дзяржаўнай улады і кіравання, пашырэнні правоў мясцовых органаў улады , змяненні і дапаўненні крымінальнага, грамадзянскага і зямельнага кодэксаў БССР, раянаванне і змене адміністрацыйна-тэрытарыяльнага дзялення, перайменаванні населеных пунктаў; нацыяналізацыі заводаў, фабрык, аднаўленні і развіцці прамысловасці; стварэнні саўгасаў, сельскагаспадарчых камун, арцеляў, калектывізацыі сельскай гаспадаркі; ліквідацыі непісьменнасці, увядзенні ўсеагульнага пачатковага навучання, адкрыцці Беларускага дзяржаўнага універсітэта (1921), Беларускай дзяржаўнай бібліятэкі (1922).

Захаваліся рэзалюцыі IV Усебеларускага з'езда Саветаў (снежань 1922 г.) аб уступленні БССР у склад СССР, дакументы аб удзеле ў працы VI Усебеларускага Надзвычайнага з'езда Саветаў (12-16 сакавіка 1924 г) М. І. Калініна, камандуючага войскамі Заходняй ваеннай акругі М .Н. Тухачэўскага і інш.

У фондзе Вярхоўнага Савета БССР захоўваюцца законы і пастановы Вярхоўнага Савета, пратаколы і стэнаграмы сесій, камісій, нарад дэпутатаў, пасяджэнняў Прэзідыума, Канстытуцыйнай камісіі, Эканамічнага Савета БССР; альбомы лістовак на кандыдатаў у дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР і Вярхоўнага Савета БССР; агітацыйныя дакументы перадвыбарчай кампаніі па выбарах у Вярхоўны Савет БССР і мясцовыя Саветы (калекцыя).

Шматбаковая арганізацыйная праца, кіруючая дзейнасць цэнтральных органаў галіновага кіравання прадстаўлены дакументамі фонду Савета Міністраў БССР, якія адлюстроўваюць правядзенне адзінай сацыяльна-эканамічнай палітыкі, забеспячэнне планамернага развіцця народнай гаспадаркі, навукі, тэхнікі, удасканаленне дзяржаўнага кіравання - пастановы, распараджэнні, пратаколы пасяджэнняў Савета Міністраў БССР і дакументы да іх, у тым ліку асноўныя напрамкі развіцця народнай гаспадаркі, планы эканамічнага і сацыяльнага развіцця БССР; дакументы аб фарміраванні дзяржаўных бюджэтаў, выкананні дзяржаўных планаў эканамічнага і сацыяльнага развіцця, эканамічных, навукова-тэхнічных і культурных сувязях рэспублікі.

У фондах органаў аховы грамадскага парадку, правасуддзя, нагляду за законнасцю сканцэнтраваны дакументы аб арганізацыі і рабоце судовых органаў, кадыфікацыі і сістэматызацыі рэспубліканскага заканадаўства, ажыццяўленні нагляду за дзейнасцю судоў, дакладным выкананнем законаў, ахове сацыялістычнай законнасці, кантролі за працай органаў натарыята, адвакатуры, ЗАГС , вырашэнні спрэчак паміж дзяржаўнымі, кааператыўнымі і грамадскімі ўстановамі, арганізацыямі, прадпрыемствамі, ўмацаванні дзяржаўнай дысцыпліны і інш.

Фонды Міністэрства аўтамабільнага транспарту БССР, Галоўнага ўпраўлення шашэйных дарог пры Савеце Міністраў БССР, Галоўнага ўпраўлення рачнога флоту пры Савеце Міністраў БССР, Упраўлення Беларускай чыгункі, Беларускага ўпраўлення грамадзянскай авіяцыі, Дэпартамента па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскага унітарнага прадпрыемства "Нацыянальная авіякампанія "Белавія" ўтрымліваюць рознабаковую інфармацыю па пытаннях развіцця транспарту ў рэспубліцы, будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог і чыгунак, арганізацыі і працы рачнога флоту.

Развіццё паштовай, тэлеграфнай, тэлефоннай сувязі, радыёсувязі ў рэспубліцы адлюстравана ў дакументах Міністэрства сувязі БССР: кіраўніцтва і кантроль за дзейнасцю органаў сувязі, праца службаў і прадпрыемстваў сувязі, аднаўленне, будаўніцтва, тэхнічнае абсталяванне і эксплуатацыя сродкаў сувязі, тэлефанізацыя і радыёфікацыя раёнаў, калгасаў, саўгасаў.

У фондзе Дзяржаўнага камітэта БССР па тэлебачанні і радыёвяшчанню захоўваюцца дакументы аб станаўленні і развіцці радыётэлевізійнага вяшчання ў Беларусі, шырока прадстаўлены тэкставыя матэрыялы па радыёвяшчанню: рэпартажы аб мітынгах, прысвечаных юбілейным датам, тэксты апошніх паведамленняў, перадач на прамысловыя і сельскагаспадарчыя тэмы, для дзяцей і юнацтва і інш.

Стан народнай адукацыі, развіццё дашкольнага выхавання, барацьба з беспрытульнасцю і безнагляднасцю дзяцей, увядзенне ўсеагульнага абавязковага адукацыі і ліквідацыя непісьменнасці, праца агульнаадукацыйных і спецыяльных школ, сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных устаноў, падрыхтоўка ў вышэйшых навучальных установах спецыялістаў рознага профілю з улікам патрэбаў у іх народнага гаспадаркі, удзел рэспублікі ў рабоце міжнародных арганізацый, сувязі з замежнымі краінамі па пытаннях народнай адукацыі асвятляюцца ў дакументах фондаў Наркамата асветы БССР, Міністэрства асветы БССР, Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР, вышэйшых навучальных устаноў.

Развіццё мастацтва, культуры ў БССР адлюстравана ў фондах Міністэрства культуры БССР, Дзяржаўнага камітэта пры Савеце Міністраў БССР па кінематаграфіі, Міністэрства кінематаграфіі БССР, Камітэта па справах мастацтваў і Камітэта па справах культурна-асветных устаноў пры Савеце Міністраў БССР.

Пытанні арганізацыі і развіцця аховы здароўя, стану лячэбна-прафілактычнай дапамогі насельніцтву, аховы мацярынства і дзяцінства, пашырэння сеткі лячэбна-медыцынскіх устаноў, проціэпідэмічнай працы, развіцця санаторна-курортнага і аптэчнай справы, падрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі медыцынскіх кадраў у рэспубліцы раскрываюць дакументы Наркамата і Міністэрства аховы здароўя БССР і Рэспублікі Беларусь.

Фонды прафсаюзных арганізацый ўтрымліваюць дакументы аб арганізацыйным упарадкаванні прафсаюзаў, аб выбарах кіруючых прафсаюзных органаў, удзеле прафсаюзаў у арганізацыі кіравання вытворчасцю; планаванні і выкананні планаў развіцця народнай гаспадаркі, павышэнні прадукцыйнасці працы, арганізацыі і кіраўніцтве сацыялістычным спаборніцтвам, стаханаўскі рух, стварэнні брыгад камуністычнай працы, працы па распаўсюджванню і ўкараненню перадавога вопыту, кантролі за выкананнем правілаў і нормаў тэхнікі бяспекі; палітыка-выхаваўчай, культурна-асветніцкай, жыллёва-бытавой, фізкультурна-масавай працы.

Дакументы перыяду Вялікай Айчыннай вайны прадстаўлены ў фондах нямецка-фашысцкіх акупацыйных органаў, органаў самакіравання і іх рэгіянальных аддзяленняў, воінскіх устаноў, частак і фармаваньняў, паліцыі і фарміраванняў, якія выконвалі паліцэйскія функцыі, органаў судовай улады, пракурорскага нагляду, аказання юрыдычнай дапамогі, выканання пакаранняў, рэгістрацыі насельніцтва, органаў эканамічнага асваення акупаваных тэрыторый, камунальнага і жыллёва-камунальнага забеспячэння суб'ектаў гаспадарання, органаў народнай адукацыі, інфармацыйна-прапагандысцкіх арганізацый, грамадскіх арганізацый і фарміраванняў, якія легальна функцыянавалі ва ўмовах акупацыі, грамадскіх арганізацый акупаваных абласцей, прафесійных і навукова-культурных аб'яднанняў і інш.

У фондзе Генеральнага камісарыята Беларусі маюцца загады камандавання ўзброеных сіл Германіі аб арганізацыі барацьбы з партызанскім рухам, справаздачы камандзіраў айнзацгруп аб дзейнасці паліцыі на акупаванай тэрыторыі, загады і распараджэнні Міністэрства ўсходніх і занятых абласцей аб палітыка-прапагандысцкай рабоце сярод грамадзянскага насельніцтва, гаспадарчай дзейнасці акупацыйных органаў і устаноў, асабістыя справы супрацоўнікаў акупацыйных устаноў, загады, распараджэнні і даклады камандавання вермахта, СС і паліцыі аб барацьбе з партызанамі, прызначэнні адміністрацыі ў акупаваныя раёны, арганізацыйна-распарадчыя і іншыя дакументы цэнтральных і мясцовых ваенных, ваенна-эканамічных і грамадзянскіх органаў аб палітыцы ў абласцях эканомікі (прамысловасці, сельскай, лясной і воднай гаспадаркі, фінансаў, транспарту, сувязі, гандлю і жыллёва-камунальнай гаспадаркі), нацысцкай ідэалогіі і прапаганды, культуры і навукі, адукацыі, аховы здароўя, у дачыненні да рэлігійных канфесій, палітыцы генацыду і т. д .

У фондах мясцовых органаў акупацыйнай адміністрацыі і органаў самакіравання (акруговых камісарыятаў, палявых і мясцовых камендатур і інш.) захоўваюцца планы працы, штатныя расклады, справаздачы, даведкі, звесткі, данясенні, перапіска з Генеральным і гарадскімі камісарыятамі, камендатурамі, управамі, суб'ектамі гаспадарання аб працы адміністрацыйна-тэрытарыяльных органаў, прамысловых, сельскагаспадарчых, гандлёвых арганізацый і прадпрыемстваў, транспарту; арганізацыі, стане і функцыянаванні сістэмы аховы здароўя, органаў сацыяльнага забеспячэння, жыллёва-камунальнай гаспадаркі; забеспячэнні харчаваннем і прамысловымі таварамі, аплаце працы, прызначэнні мясцовай адміністрацыі, аперацыях партызан, дзейнасці грамадскіх арганізацый, выкарыстаннi працы ваеннапалонных; асабістыя справы, анкеты, аўтабіяграфіі служачых акруговых камісарыятаў.

У складзе фондаў вайсковых установаў, частак і фармаваньняў сканцэнтраваны дакументы аб вядзенні баявых дзеянняў супраць партызан, садзейнічанні вывазу працаздольнага насельніцтва ў Германію, звесткі аб дыслакацыі частак дывізій, іх ўзбраенні і асабістым складзе, спісы паліцэйскіх і працаздольнага насельніцтва, апытальныя лісты працоўных з мясцовага насельніцтва, атэстацыйныя лісты і характарыстыкі вайскоўцаў, спісы забітых і параненых і інш.

У фондах паліцыі і фарміраванняў, якія выконвалі паліцэйскія функцыі, захоўваюцца загады і распараджэнні начальніка ахоўнай паліцыі, следчыя справы на арыштаваных, спісы паліцэйскіх і карткі ўліку арыштаваных, звесткі і даклады начальнікаў атрадаў па барацьбе з партызанамі на тэрыторыі Беларусі і Заходняй Еўропы, справаздачы, ўзнагародныя дакументы , спісы паліцэйскай службы парадку г.Мінска, зводкі аб стане хворых у шпіталі следчай турмы г.Мінска, спісы асабістага складу батальёнаў і інш.

Фонды органаў судовай улады, пракурорскага нагляду, аказання юрыдычнай дапамогі, выканання пакаранняў, рэгістрацыі насельніцтва прадстаўлены пратаколамі судовых пасяджэнняў, допытамі асоб, звязаных з партызанамі і інш.

У складзе фондаў органаў эканамічнага асваення акупаваных тэрыторый і жыллёва-камунальнай гаспадаркі захоўваюцца спісы, заявы, асабістыя дакументы і дарожныя лісты асоб, адпраўленых на працу ў Германію, Галоўнай і Мінскай акруговай кантор Цэнтральнага гандлёвага таварыства «Усход», знаходзяцца дакументы аб вывазе ў Германію прамысловай прадукцыі, фінансаванні вытворчасці, уліку, нарыхтоўцы, перапрацоўцы, збыце сельскагаспадарчай прадукцыі, умовах аплаты працы, узаемадзеянні з грамадзянскімі і ваеннымі ўладамі, стане сельскагаспадарчых і прамысловых прадпрыемстваў.

У фондах Мінскага і Барысаўскага акруговых упраўленняў Нацыянал-сацыялістычнай рабочай партыі Германіі маюцца дакументы аб правядзенні палітычнай працы, адукацыі і дзейнасці партыйных арганізацый, ўліку прапагандысцкіх кадраў.

Грамадскія арганізацыі насельніцтва акупаваных абласцей прадстаўлены фондамі Беларускай народнай самадапамогі, Саюза беларускай моладзі, дзе захоўваюцца дакументы аб фінансава-гаспадарчай, культурна-масавай і выхаваўчай працы, працы школ, вывазе рабочай сілы ў Германію, аказанні матэрыяльнай дапамогі насельніцтву, правядзенні дабрачынных акцый і інш.

Супраціў насельніцтва гітлераўскім захопнікам раскрываецца ў фондах вышэйшых партыйных, савецкіх, ваенных і камсамольскіх органаў і арганізацый, мясцовых падпольных партыйных і камсамольскіх органаў і арганізацый, якія ўтрымліваюць дакументы аб арганізацыйна-палітычнай, ідэйна-палітычнай працы сярод партызан, насельніцтва і фарміраванняў праціўніка, падрыхтоўцы партыйна -комсомольских і партызанскіх кадраў, арганізацыі партызанскага руху на тэрыторыі Беларусі, становішчы ў тыле праціўніка, настроі насельніцтва акупаваных абласцей, колькасці і складзе партарганізацый, дыслакацыі падпольных партыйных і камсамольскіх органаў, падпольнай партыйна-камсамольскай і агентурна-разведвальнай працы, аб стане ў прамысловасці, сельскай гаспадарцы, навуцы і культуры, адукацыі, палітыка-маральны стан асабовага складу партызанскіх фармаваньняў. Ёсць спісы, аўтабіяграфіі, характарыстыкі членаў і кандыдатаў у члены ВКП (б).

У фондах Беларускага штаба партызанскага руху, партызанскіх брыгад і атрадаў сканцэнтраваны дакументы аб стварэнні брыгад і атрадаў, баявой, дыверсійнай, разведвальнай і контрразведвальнай дзейнасці, агентурнай, аператыўнай працы, стане ўзбраення і тэхнічнай маёмасці, наяўнасці боепрыпасаў і харчавання, складзе і колькасці партызанскіх злучэнняў, брыгад, палкоў, ваенна-аператыўных груп, атрадаў.

У дакументах Беларускай рэспубліканскай камісіі садзейнічання ў рабоце Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі па расследаванні і ўсталяванню злачынстваў нямецка-фашысцкіх захопнікаў і ўліку нанесенай імі шкоды па Беларускай ССР утрымліваюцца звесткі аб уліку і парадку вызначэння ўрону па галінах народнай гаспадаркі, аб колькасці канцлагераў, масавым ўгоне грамадзян БССР у Германію, спісы нямецка-фашысцкіх злачынцаў і іх саўдзельнікаў, пацярпелых грамадзян, апытальныя лісты вярнуліся з Германіі і інш.

У фондзе Камісіі па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны пры ЦК КП (б) Б адклаліся дакументы аб стварэнні і працы камісіі, рукапісы ўспамінаў, навуковых прац, літаратурных твораў пра Вялікую Айчынную вайну, тэматычныя падборкі копій дакументаў і т. д..

У архіўнай калекцыі фонду Мінскага падпольнага гаркама КП (б) Б ёсць дакументы аб арганізацыі і дзейнасці падпольнага камітэта, падпольных антыфашысцкіх арганізацый і груп, успаміны ўдзельнікаў падполля.

Акрамя таго, у архіве сканцэнтраваны калекцыі лістоў франтавікоў і воінаў, лістовак, газет і плакатаў партыйных, камсамольскіх і антыфашысцкіх арганізацый і партызан Беларусі і мікрафільмаў дакументаў, якія захоўваюцца ў архівах замежных краін.

Дзейнасць вышэйшых органаў партыі і камсамола прадстаўлена фондамі ЦК КПБ, ЦК ЛКСМБ, першасных партыйных і камсамольскіх арганізацый устаноў рэспубліканскага падпарадкавання.

У фондах ЦК КПБ і ЦК ЛКСМБ сканцэнтраваны дакументы, якія адлюстроўваюць пытанні партыйнага будаўніцтва і ўнутрыпартыйнай барацьбы, дзейнасць партыі і камсамола па кіраўніцтву органамі дзяржаўнай улады і кіравання, грамадскімі і моладзевымі арганізацыямі, народнай гаспадаркай, культурай, навукай, аховай здароўя, падпольным і партызанскім рухам у гады Вялікай Айчыннай вайны; правядзенне ідэалагічнай, палітыка-выхаваўчай і ваенна-абароннай работы сярод насельніцтва. Характарызуецца дзейнасць партыйных і камсамольскіх органаў па ажыццяўленню эканамічнай і сацыяльнай палітыкі партыі, мабілізацыі працоўных на выкананне планавых заданняў і сацабавязацельстваў, развіццю сацспаборніцтва, ўдасканаленні гаспадарчага механізму, павышэнню прадукцыйнасці працы і якасці выпускаемай прадукцыі, умацаванню працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны, ўкаранення ў вытворчасць дасягненняў навукі і перадавога вопыту, сродкаў механізацыі і аўтаматызацыі, рацыянальным выкарыстанні прыродных рэсурсаў і ахове навакольнага асяроддзя, павелічэння аб'ёмаў жыллёвага і культурна-бытавога будаўніцтва, развіццю аграпрамысловага комплексу, аховы здароўя, фізкультуры і спорту, паляпшэнню медыцынскага абслугоўвання, умоў працы і побыту людзей, забеспячэнні насельніцтва таварамі масавага попыту, павышэнню ўзроўню агульнаадукацыйнай і прафесійнай падрыхтоўкі моладзі, умацаванню сацыялістычнай законнасці і правапарадку, выкананню пастаноў і дырэктыў партыі і ўрада, ажыццяўленню падбору, расстаноўкі і выхавання кадраў, паляпшэнню стылю і метаду іх працы, развіццю міжнародных сувязяў КПБ.

У фондах вышэйшых органаў партыі і камсамола адклаліся дакументы па асабістаму складу (спісы, мандаты, пасведчанні, анкеты, справы па прыёме і аднаўленню ў партыі, выдачы партыйных дакументаў, асабістыя і персанальныя справы, справы па апеляцыі).

Гісторыя стварэння і дзейнасць Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ) прадстаўлена ў дакументах фонду Прадстаўніцтва ЦК КПЗБ пры ЦК КП (б) Б. У іх маюцца заклікі да працаўнікоў свету, дэкларацыя і статут Камуністычнай рабочай партыі Польшчы; стэнаграмы, пратаколы, рашэнні з'ездаў і канферэнцый аб становішчы ў Польшчы і Заходняй Беларусі, стане работы партыйных і камсамольскіх арганізацый, кіраўніцтве нацыянальна-вызваленчым і страйкавым руху ў Заходняй Беларусі, працы ў вёсцы, дакументы па абароне ўдзельнікаў палітычнага працэсу "Грамады", лісты партработнікаў і палітвязняў, лістоўкі, газеты, бюлетэні, успаміны і інш.

Дакументы фонду Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь за 1992-1996 гг. адлюстроўваюць заканатворчую дзейнасць па распрацоўцы, абмеркаванню і разгляду законаў, кодэксаў, міжурадавых пагадненняў Рэспублікі Беларусь, якія рэгламентуюць палітычную і эканамічную жыццё рэспублікі ва ўмовах незалежнасці.

У фондзе адклаліся пратаколы пасяджэнняў Савета і нарад кіраўнікоў дзяржаў СНД, стэнаграмы сустрэч Старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь з кіраўнікамі іншых дзяржаў, дакументы, якія адлюстроўваюць працу выканкамаў Саветаў народных дэпутатаў, аб выкананні наказаў выбаршчыкаў дэпутатам, узнагароджанні ордэнамі і медалямі, прысваенні званняў, уступленні ў грамадзянства Рэспублікі Беларусь і памілаванні асуджаных.

Асаблівую групу ўяўляюць фонды асабістага паходжання. У архіве захоўваюцца фонды партыйных, дзяржаўных і грамадскіх дзеячаў (П.М.Машэрава, Т.Я.Кісялёва, А.Н.Аксёнава, М.М.Слюнькова, С.О.Прытыцкага, К.Т.Мазурава, Н.Е .Аўхімовіча, І.Д.Ветрава, І.Ф.Клімава, В.Е.Лабанка, Ф.А.Сурганава, Л.Е.Папкова, Н.Л.Сняжковай, І.Я.Палякова, С.С.Шушкевіча , М.А.Зецюкова, В.С.Смірнова і інш.), вучоных Беларусі (Ф.І.Фёдарава, М.М.Аляксандрава, Б.С.Гудзімава, Ф.Н.Дамінікоўскага, Е.С.Канчара, З.Ю.Капыскага, В.М.Сікорскага, В.В.Чэпко, І.С.Чымбурга, О.А.Трусава і інш.).
220114, г. Мінск,
пр-т Незалежнасці, 116
Чытальная зала: тэл. (017) 265-05-12
Прыемная: тэл/факс (017) 237-67-78
Аддзел выкарыстання дакументаў і інфармацыі: тэл. (017) 267-29-52
narb@narb.by